Paylaş

Sürdürülebilir Mimarlık Ne Demek ?

Sürdürülebilir Mimarlık Ne Demek ?

Sürdürülebilir Mimarlık, Teknolojinin gelişmesi, nüfus artışları, kentleşme ve iklim değişiklikleri, doğal kaynakların tüketilmeye başlaması gibi sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle ekolojik dengenin yeniden sağlanması ve enerji kaynaklarının doğru kullanılması için enerjinin etkin kullanımı amaçlanmaktadır. Bugünün gereksinimlerini karşılarken, gelecek kuşakların gereksinimlerini de göz ardı etmeden kaynakları doğru bir şekilde kullanmak temel amaçtır.

Sürdürülebilir Mimarlık

Sürdürülebilir mimarlık içinde bulunduğu koşullarda ve varlığının her döneminde, gelecek nesilleri de göz önüne alarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına öncelik veren, çevreye duyarlı, enerji, su, malzeme ve bulunduğu alanı verimli şekilde kullanan, sağlık ve konfora önem veren yapılar üretme faaliyetlerinin tümü olarak tanımlanmaktadır. [Sev, A., 2009]

Sürdürülebilir Yapı Nasıl Olmalı ?

Hem meydana gelen çevre sorunları hem de doğrudan kullanım sırasında yapıların içerisinde ortaya çıkan zararlı gazlar nedeniyle insan sağlığına negatif etkiler ortaya çıkmış ve probleme kalıcı çözümler bulunması gerekliliği belirmiştir.[Ayaz, E., 202]

Sürdürülebilir yapı tanımı çevresindeki doğa, iklim, toplum ve kültüre uyum gösteren, tarihsel süreklilik sağlayan, üretiminde ve kullanımında minimum enerji harcayan, malzemelerin yerel kaynaklardan elde edilip kullanımı sonrasında geri dönüşebilen, ekonomik kaynaklar kullanan ve ekosistemde bir döngü hedefleyen tasarım ürünü olarak özetlenebilmektedir.

Sürdürülebilir Yapı Amaçları Nelerdir ?

Yapının çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin minimuma indirilmesi ve doğal kaynak tüketiminin önlenmesi temellerine dayanan yapı oluşumun iki amacı vardır:

1) Binalar kullanım süresinde ve var oldukları süre boyunca yapısal çevresel etkilerini azaltarak yeryüzüne ölçülü davranmalıdır. Sürdürülebilir yapıların küçük karbon ayak izi olmalıdır.
2) Binalar çevresinin psikolojik ve fiziksel refahını geliştirirken insanların pratik ihtiyaçlarına yol göstererek sosyal çevreye pozitif ve uygun bir katkı yapmalıdır. [Sev, A., 2009]

Çevreyi kirletmeyen, doğaya uyumlu, temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanan yapı tasarımlarının hayata geçirilmesiyle, çevre sorunlarına yol açan etkenlerin azaltılması ise ortak hedeftir.

Yeşil Bina Nedir ?

Yeşil Mimarlık tanımı sürdürülebilir, ekolojik, yeşil, çevre dostu gibi pek çok isimle önümüze çıkan çevreye uyumlu yapılar, yapının doğumundan başlayarak yaşam döngüsü çerçevesinde bakıldığında, bütüncül, sosyal ve çevresel sorumluluk anlayışıyla tasarlandığı, iklim ve yerel koşullara uygun, gerektiği kadar tüketen, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanan, doğal ve atık sorunu olmayan malzemelerin kullanıldığı katılımı teşvik eden, ekosistemlere duyarlı yapılar olarak tarif edilmektedir. [Yeşil Binalar Nedir?, Aralık.2012]

Yeşil Bina Tasarım Kriterleri

• Arsa ve ekolojinin sürdürülebilirliğinin sağlanması
• Enerji etkin arazi kullanımı
• Binanın çevresi ile uyumu
• Flora ve faunanın korunması
• Doğal sınırların ve kabullerin korunması
• Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması (güneş, rüzgar, toprak)
• Yapının kendi enerjisini üretmesi ya da enerji verimliliğinin sağlanması
• Etkin ısı yalıtımı
• Gün ışığından faydalanmak
• Atık suların geri kazanılması
• Geri dönüştürülebilir malzeme kullanımı
• Yerel malzeme kullanımı
• Kullanıcı dostu bina yönetim sistemlerinin kullanılması

Sürdürülebilir mimarlık hedefi, çevreye duyarlı, minimum enerji sarfeden, çevreye minimum olumsuz etki eden, kullanıcıya sağlıklı ortam sunan binaların tasarlanmasıdır.

Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin 4 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe giren “Binalarda Enerji Performansı Direktifi” ile, Avrupa’da yapı üretiminde ortak bir yöntem geliştirilmesi, belirli standartlar aracılığı ile enerji performansı şartlarının belirlenmesi, enerji sertifikası uygulanması, düzenli bir kontrol mekanizması aracılığı ile binalarda enerjinin daha verimli kullanılması amaçlanmaktadır. Binalarda Enerji Performansı (BEP-TR) yönetmeliği yayınlanmış olup, uygulamaya konmuştur.

Yeşil Bina Değerlendirme Sistemleri

Çevresel etki metotları yapının her anlamda ele alınması için bir kılavuz ihtiyacını doğurmuştur. 20. Yüzyıl boyunca artan nüfus ve teknolojinin sebep olduğu çevresel etkiyi kontrol altına almak adına yoğunlaşan çalışmalara bağlı olarak “Ölçütlere Dayalı Sertifika Metotları” üzerinde çalışılmaya başlanmıştır.

Kullanımı En Yaygın Yeşil Bina Değerlendirme Sistemleri

Günümüzde World Green Building Council ( Dünya Yeşil Bina Konseyi – WGBC)
Çoğunlukla kabul ettiği 4 metot mevcuttur. BREEAM, LEED, Green Star ve CASBEE olarak bilinen bu sistemlerin dışında uluslararası katılımlı SBTool da birçok ülkede ulusal koşullara uyarlanarak kullanılmaktadır.

Kaynakça

Osmançelebioğlu, D., 2015, Sürdürülebilir Mimari ve Sertifikalı Yeşil Alanlar, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Ü., İstanbul

Ayaz, E., 2002, Yapılarda Sürdürülebilirlik Kriterleri, Mimarist Dergisi, s.72-74

Sev, A., 2009, Sürdürülebilir Mimarlık, YEM Yayın, İstanbul